Po co stosujemy uszczelnienia dla łożysk? Czy należą do elementów obligatoryjnych, czy opcjonalnych? Więcej informacji znajdziesz w niniejszym artykule!

  1. Po co są uszczelnienia dla łożysk?
  2. Rodzaje uszczelnień
  3. Jak dobrać uszczelnienie?

Na rynku dostępne są różne rodzaje uszczelnień. To, który typ wybierzemy, zależy od pewnych czynników. Zanim jednak przejdziemy do ich omawiania, wyróżnimy najpopularniejsze i najbardziej skuteczne rodzaje uszczelnień dla łożysk tocznych.

Po co nam uszczelnienia dla łożysk?

Odpowiednio dobrane uszczelnienie techniczne ma specjalne zadanie w łożyskach tocznych. Po pierwsze chroni elementy wewnętrzne przed zanieczyszczeniami i ciałami obcymi, a także przed wilgocią. Po drugie – uszczelnienie zabezpiecza środek smarny przed wyciekaniem. Dodatkowo smar również jest chroniony przed wspomnianymi zanieczyszczeniami, ponieważ ich obecność sprawia, że mocno traci on swoje własności, w tym na trwałości. Dlatego uszczelnienia techniczne są wręcz wymaganym elementem, jeśli łożysko ma pracować w trudnych warunkach, szczególnie w mocno zapylonym miejscu.

Rodzaje uszczelnień

Oferty na uszczelnienia dla łożysk obejmują różne warianty, a wybór tego odpowiedniego zależy między innymi od rodzaju użytego środka smarnego, konstrukcji łożyskowania, prędkości obwodowej miejsca danego uszczelnienia, a także od warunków eksploatacyjnych urządzenia. Najpopularniejsze rodzaje uszczelnień to zdecydowanie uszczelnienia stykowe i uszczelnienia bezstykowe oraz statyczne.

Uszczelnienia stykowe

Jak sama nazwa wskazuje, uszczelnienia stykowe stykają się z elementami ruchomymi. W tej kategorii wyróżniamy warianty promieniowe, osiowe oraz komponenty rodzaju mechanicznego. Kategoria uszczelnień stykowych obejmuje także pierścienie uszczelniające typu V.

  • uszczelnienia promieniowe – na uszczelnienia tego rodzaju składają się następujące elementy: sprężyna pierścieniowa, warga uszczelniająca, korpus, wzmocnienie oraz obudowa. Jest to świetne rozwiązanie dla obu wariantów środków smarnych – zarówno dla smarów olejowych, jak i plastycznych. W większości przypadków uszczelnienia promieniowe mają szeroki zakres temperatury pracy – od -55 do 200 stopni Celsjusza
  • uszczelnienia osiowe – są to uszczelnienia osiowe zaciskane, które traktuje się raczej jako dodatkową ochronę (pomocniczą), współpracującą głównie na wałach o średniej wielkości
  • uszczelnienia mechaniczne – idealne rozwiązanie dla aplikacji, w których łożyska pracują przy niskiej prędkości. Równie dobrze sprawdzą się w ekstremalnych warunkach. Można stosować je zarówno przy smarowaniu olejowym, jak i ze smarem plastycznym. Uszczelnienia mechaniczne składają się z talerzowych podkładek sprężystych oraz pierścieni ślizgowych
  • pierścienie uszczelniające V – pierścienie uszczelniające typu V montuje się w oprawach na dwa sposoby – wewnątrz, jeśli do smarowania stosujemy oleje i na zewnątrz, jeśli wykorzystujemy smar plastyczny. Doskonale zabezpiecza komponenty przed wilgocią oraz zanieczyszczeniami różnego rodzaju. Można traktować pierścień uszczelniający także jako dodatkową (pomocniczą) ochronę. Zakres temperatury pracy w większości produktów wynosi od 40 do 220 stopni Celsjusza

Uszczelnienia bezstykowe

W przeciwieństwie do uszczelnień stykowych, uszczelnienia bezstykowe nie ulegają zużyciu – a to dzięki szczelinie, która występuje między częścią ruchomą a nieruchomą. Dlatego właśnie uszczelnienia bezstykowe stanowią idealne rozwiązanie do aplikacji pracujących przy bardzo dużych prędkościach obrotowych. W tej kategorii wyróżniamy dwa rodzaje uszczelnień bezstykowych:

  • uszczelnienia bezstykowe szczelinowe – w szczelinie obecny jest odpowiednio dobrany środek smarny – w większości przypadków najlepszym rozwiązaniem tutaj będzie smar plastyczny. Jeśli jednak planujesz wykorzystać smar olejowy, możesz zaprojektować specjalne rowki spiralne na wale lub w oprawie, których zadaniem będzie zapobieganie wyciekania środka smarnego
  • uszczelnienie bezstykowe labiryntowe – uniwersalne uszczelnienie, dedykowane do smarowania zarówno smarem plastycznym, jak i olejowym

Uszczelnienia statyczne

Uszczelnienia statyczne wykorzystuje się pomiędzy częściami nieruchomymi. Kategoria ta obejmuje przede wszystkim pierścienie uszczelniające oraz płaskie uszczelki, odznaczające się przekrojem okrągłym.

Inne uszczelnienia

Na rynku dostępne są jeszcze inne uszczelnienia, na przykład metalowe czy filcowe. Te ostatnie świetnie sprawdzą się w połączeniu ze smarami plastycznymi. Uszczelnienia metalowe są natomiast tarczami dociskanymi, dedykowanymi pierścieniom wewnętrznym lub zewnętrznym.

Jak dobrać uszczelnienie?

Jak już wspomnieliśmy, uszczelnienia dla łożysk dobierane są na podstawie pewnych czynników. Kilka z nich zostało wymienionych w poprzednim podpunkcie, jednakże warto nieco rozwinąć tę wiedzę. I tym samym, wybierając uszczelnienia techniczne dla łożysk tocznych, należy zwrócić uwagę na następujące okoliczności:

  • rodzaj zanieczyszczenia, gdzie wyróżniały zanieczyszczenia płynne, stałe i mieszane
  • rodzaj środka smarnego – smar plastyczny czy olejowy
  • jak zorientowany jest wał – poziomo czy pionowo
  • temperatura pracy łożyska – standardowe uszczelnienia techniczne (tj. gumowe) mają zakres temperatury od -30 do 120 stopni Celsjusza
  • tarcie
  • niewspółosiowość
  • współśrodkowość
  • przestrzeń
  • uginanie się wałów
  • warunki środowiska – w tym wilgoć, czy jest to środowisko korozyjne itd.

Zignorowanie któregokolwiek czynnika może spowodować, że wybrane uszczelnienie łożysk nie będzie stanowiło skutecznego zabezpieczenia i tym samym komponent ulegnie szybszej awarii.