Dobór łożysk jest procesem rozbudowanym i nieco skomplikowanym. Sam temat jest bardzo obszerny i dotyka wielu zagadnień, dlatego dziś przedstawimy jedynie informacje podstawowe. Zatem, jak dobrać łożysko?

  1. Warunki pracy łożysk i otoczenia
  2. Temperatura pracy łożysk tocznych
  3. Uszczelnienia techniczne
  4. Smarowanie łożysk tocznych

Zanim jednak przejdziemy do omawiania poszczególnych kroków, warto odpowiedzieć, dlaczego w ogóle łożysko musi być pod każdy kątem odpowiednio dobrane do danej aplikacji. Otóż nie spełniając pewnych wymagań – nawet najmniejszych – łożysko toczne nie będzie poprawnie działało – o ile w ogóle będzie mogło jakkolwiek współpracować w danym miejscu. Sama maszyna również nie będzie w stanie uzyskać optymalnych osiągów. Ponadto źle dobrane łożysko szybciej się zużyje bądź ulegnie awarii. Dodatkowo wzrośnie poziom zużycia energii, co również prowadzi do wzrostu kosztów eksploatacyjnych. To tylko kilka przykładów, świadczących o tym, że łożyska toczne muszą być odpowiednio dobierane do aplikacji. Na co zatem musimy zwrócić uwagę, wybierając komponent?

Warunki pracy łożysk i otoczenia

Dobierając łożysko toczne, należy określić, z jakimi warunkami pracy oraz otoczenia komponent będzie musiał się zmierzyć. Do warunków pracy zaliczamy przede wszystkim informacje na temat przestrzeni zarówno w kierunku promieniowym, jak i osiowym, średnicy wału, prędkości, obciążenia czy środka poślizgowego, jakim jest smar. Zestawiając warunki pracy oraz otoczenia z parametrami danego modelu, warto zwrócić uwagę także na wymaganą sztywność, niewspółosiowość, hałas i wibracje. Jeśli łożysko będzie musiało pracować przy wysokich temperaturach, ważne, by wybierać komponenty wyprodukowane z odpowiednich materiałów, które zagwarantują optymalną odporność. Podobnie rzecz wygląda przy wysokim poziomie wilgotności czy korozji.

Temperatura pracy łożysk tocznych

Temperatura pracy łożyska tocznego jest mocno związana z tarciem, rozpraszaniem ciepła, a także z ciepłem, które przekazuje komponentowi inna część maszyny, na przykład oprawa. Przy tarciu warto mieć na uwadze, że im wyższe, tym z większymi stratami mocy będziemy mieli do czynienia.

Z temperaturą pracy związany jest także środek smarny. Musimy wziąć ją pod uwagę, wybierając odpowiednią substancję poślizgową. Do zadań smaru zalicza się między innymi ochronę łożyska przed korozją czy zmniejszenie tarcia, dlatego wybór optymalnej substancji jest bardzo istotny.

Uszczelnienia techniczne

Uszczelnienia techniczne to dodatkowe i wymagane tylko w pewnych okolicznościach elementy. Stanowią doskonałe zabezpieczenie przed ciałami obcymi i innymi zanieczyszczeniami, a także chronią środek smarny przed ewentualnym wyciekaniem. Głównie uszczelnienia do łożysk tocznych stosuje się w ekstremalnych warunkach, szczególnie w mocno zanieczyszczonych i zapylonych miejscach.

Wybierając typ uszczelnienia technicznego, należy wziąć pod uwagę rodzaj środka smarnego, przestrzeń, zanieczyszczenia, z którymi będzie musiało zmierzyć się łożysko (czy są to zanieczyszczenia stałe, mieszane czy płynne), tarcie, zorientowanie wału (poziome lub pionowe), a także temperaturę pracy, prędkość oraz niewspółosiowość.

Procedura doboru uszczelnienia jest obszernym tematem, który został już omówiony w osobnej publikacji, udostępnionej na naszej stronie. Jeśli jesteś zainteresowany zagadnieniem, koniecznie sprawdź artykuł Uszczelnienia dla łożysk.

Smarowanie łożysk tocznych

Jak już wspominaliśmy, łożyska w większości przypadków wymagają smarowania, by mogły przez długi okres pracować wręcz wzorowo. Ale nie tylko wybór odpowiedniego środka smarnego jest istotny, bo również i metoda smarowania.

Na rynku dostępne są smary plastyczne oraz oleje. To, które rozwiązanie wybierzesz, zależy od kilku czynników. Przede wszystkim pod uwagę należy wziąć obciążenie oraz prędkość obrotowa łożyska. Równie istotna jest temperatura pracy komponentu. Jeśli łożysko pracuje w bardzo wysokich lub równie bardzo niskich temperaturach, środek smarny musi odznaczać się wyjątkową odpornością na takie sytuacje, by nie utracić swoich właściwości.

Z racji tego, że większość wspomnianych kryteriów to tak naprawdę nieco obszerne tematy, dziś omówiliśmy je nieco ogólnikowo, jako wstęp do głębszych analiz poszczególnych czynników. Dlatego znajdź nas na Facebook’u i bądź z nami na bieżąco!